Financiën en belastingen

De Gemeenschapslijst staat voor een financieel gezonde gemeente met lage lasten voor inwoners en ondernemers. Dat begint met een realistische en betrouwbare begroting: geen structureel te ruime ramingen of grote overschotten achteraf, maar een begroting waarin uitgaven daadwerkelijk uitvoerbaar zijn in het jaar waarin ze worden begroot.

Zo voorkomen we dat er te veel wordt begroot, onnodig belastinggeld wordt opgehaald of geld wordt geleend dat in het lopende jaar toch niet wordt uitgegeven. Daarom willen wij werken met een uitgavenplanning per jaar en een jaarlijkse toets of de ambtelijke capaciteit voldoende is om alle plannen uit te voeren.

Structureel evenwicht en kritisch begroten

De Gemeenschapslijst kiest voor een structureel sluitende begroting. Halverwege iedere raadsperiode voeren we een kritisch besparingstraject uit (zoals Zero Based Budgeting), waarbij alle uitgaven opnieuw worden beoordeeld. Dit zorgt voor grip op kosten, het voorkomen van sluipende uitgavenstijging en ruimte voor nieuwe keuzes.

Ook duidelijke prioritering is noodzakelijk: een gemeente van de schaal van Someren kan niet alles tegelijk. Door scherp te kiezen, voorkomen we dat geld wordt gereserveerd zonder dat het daadwerkelijk besteed wordt.

Grip op geldstromen en schulden

We willen de liquiditeit van de gemeente beter bewaken en onnodig lenen voorkomen. Grote projecten moeten slimmer worden gepland, met elke begroting een heldere kasstroomprognose voor het komende jaar. Daarnaast kijken we iedere vier jaar kritisch naar alle investeringsposten, waarbij we keuzes maken indien die nodig zijn. Zo voorkomen we tijdelijke leningen en rentekosten terwijl middelen pas later nodig zijn. Voor starters‑ en duurzaamheidsleningen stellen we een plafond van €16 miljoen vast. Zodra dit is bereikt, wordt de gemeenteraad geïnformeerd en beslist de raad of uitbreiding verantwoord is.

Investeren: om kosten te voorkomen en voor groei en extra inkomsten

Naast kritisch begroten investeren we bewust in het voorkomen van hogere kosten in de toekomst. In het sociaal domein betekent dit inzetten op preventie, vroegsignalering en laagdrempelige ondersteuning. Door problemen vroeg aan te pakken, worden zwaardere (en duurdere) trajecten voorkomen en blijft het welzijn van inwoners behouden.

Een tweede pijler onder ons financieel beleid is het gericht investeren in woningbouw en lokale bedrijvigheid. Dit vraagt nu extra ambtelijke capaciteit, zodat plannen sneller worden ontwikkeld en uitgevoerd. Deze investering verdient zich terug doordat extra woningen en bedrijven op termijn voor hogere OZB‑inkomsten zorgen, zonder dat tarieven hoeven te stijgen.

Zo houden we de lokale lasten laag, ook bij onzekerheid over rijksbijdragen. Voor de Gemeenschapslijst is dit dé sleutel om Someren financieel toekomstbestendig te houden: groeien in stenen en bedrijvigheid, niet in belastingen. De benodigde investeringen vinden grotendeels structureel plaats, door middelen meerjarig te reserveren. Het gaat om versterking van de organisatie en ambtelijke capaciteit — tonnen extra in de komende zes jaar.

Daarnaast worden grote projecten projectmatig opgepakt, zowel organisatorisch als financieel. Specialistische expertise wordt tijdelijk ingehuurd, zodat structurele lasten niet onnodig oplopen. De huidige reserves — zoals de algemene reserve vrij aanwendbaar en de reserve grondbedrijf — bieden voldoende ruimte om deze aanpak verantwoord te bekostigen. Op de lange termijn verdienen deze investeringen zich terug, onder andere via de OZB.

Dienstverlening en leefbaarheid voorop

Financiële gezondheid gaat hand in hand met goede dienstverlening. De Gemeenschapslijst investeert daarom in snellere en duidelijkere procedures, betere communicatie en hogere kwaliteit van dienstverlening.

We zien daarnaast dat de druk op essentiële voorzieningen, zoals huisartsen, groot is. Waar nodig springt de gemeente bij — ook financieel — om cruciale voorzieningen te behouden wanneer marktpartijen geen rol kunnen of willen vervullen.

De kerntaken waarin de gemeente volgens de Gemeenschapslijst moet blijven investeren zijn:

• Leefbaarheid (wonen, voorzieningen, verenigingen en vrijwilligers)
• Het sociaal domein, laagdrempelige hulp, preventie en vroegsingalering
• Goede en bereikbare dienstverlening

Zo blijft Someren een gemeente waar financiële degelijkheid en maatschappelijke kwaliteit hand in hand gaan.

Concreet

• Werken met een realistische uitvoeringsplanning om grote uitgaven en de uitvoering van plannen beter af te stemmen op de beschikbare ambtelijke capaciteit.
• Iedere vier jaar een nieuw besparingstraject/Zero Based Budgetting traject om grip op de begroting te houden en onnodige ruim begroten te voorkomen.
• Duidelijke prioriteiten bepalen voor plannen van de gemeente en uitgaven en capaciteit daarop inrichten. Prioriteiten dienen leefbaarheid, woningbouw, voorzieningen, verenigingen en vrijwilligers, het sociaal domein en een dienstverlening die er voor haar inwoners is.
• Langetermijnplanning voor grote investeringen om onnodige rentelasten te voorkomen en grip te houden op de geldbehoefte van de gemeente.
• Een plafond voor uitstaande (starters)leningen in te stellen van 16 miljoen. Bij overschrijding ervan moet de gemeenteraad specifiek toestemming verlenen.
• Investeren in preventie en voorlichting om kosten in de jeugd- en ouderenzorg op de lange termijn terug te dringen.
• Investeren in extra ambtelijke capaciteit voor woningbouw, een betere dienstverlening naar inwoners en ter ondersteuning van voorzieningen, verenigingen en vrijwilligers.
• Investeren in digitalisering en automatisering voor grip op de begroting op basis van reële uitgaven en een snellere en betere dienstverlening en communicatie richting inwoners.