Asielzoekers en statushouders

De Gemeenschapslijst staat voor een humane aanpak van opvang en integratie, met oog voor draagvlak, leefbaarheid en de schaal van onze gemeente. Ontwikkelingen rond asielopvang kunnen alleen plaatsvinden met goede participatie van inwoners en heldere, tijdige communicatie. Inwoners moeten vooraf worden betrokken en serieus worden genomen.

Opvang van asielzoekers: alleen verantwoord en met lokaal draagvlak

Tijdelijke (nood)opvang is bespreekbaar als er voldoende lokaal draagvlak is en er sprake is geweest van een degelijk participatietraject, een geschikte locatie beschikbaar is, en cruciale randvoorwaarden zijn geregeld: veiligheid, dagbesteding, onderwijs, integratie, bereikbaarheid en een sluitende financiering. Bij voorkeur wordt regionaal naar oplossingen gezocht; een financiële bijdrage aan opvang elders behoort daarbij tot de mogelijkheden.

Wanneer door de Spreidingswet opnieuw opvangcapaciteit wordt gevraagd, mag Someren niet tot tijdelijke opvang besluiten vóórdat de gemeenteraad beschikt over de uitkomsten van een degelijk participatietraject. Ook staat de Gemeenschapslijst erop dat besluitvorming over asielopvang weliswaar collegebevoegdheid is, maar de raad altijd bindende wensen en bedenkingen moet kunnen geven.

Structurele of permanente opvang (zoals een AZC) past niet bij Someren. De schaal en impact daarvan zijn te groot voor onze gemeenschap, zoals blijkt in Ter Apel, Budel en Maarheeze. Wij willen voorkomen dat opvang leidt tot ontwrichting van dorpen en druk op voorzieningen.

Afbouwen van voorrang statushouders via een alternatief: flexibele huisvesting

Voor statushouders kiest de Gemeenschapslijst voor een ander model dan automatische voorrang op sociale huur. Wij zetten in op de bouw van tijdelijke flexwoningen voor circa tien jaar, waarin statushouders primair worden gehuisvest, tenzij hun persoonlijke situatie dat onmogelijk maakt. Zodra deze woningen beschikbaar zijn, wordt de voorrang op reguliere sociale huur gefaseerd afgebouwd. Statushouders komen daarna, net als andere inwoners, in aanmerking via de wachtlijst. Hiermee beschermen we de bestaande sociale voorraad, creëren we extra woonruimte en ontstaan er evenwichtiger kansen voor alle woningzoekenden.

Spreiding gebeurt naar rato van de grootte van de kernen, zodat geen enkel dorp onevenredig wordt belast en integratie kleinschalig en dichtbij kan plaatsvinden. Locaties voor flexwoningen kunnen worden gerealiseerd op strategische gronden die de komende tien jaar nog niet ontwikkeld worden. Voor deze locaties kan een tijdelijke vergunning worden afgegeven.

Belangrijke uitgangspunten zijn dat locaties geen “mini‑samenlevingen” mogen worden, er maximaal circa 20 woningen per locatie komen, er maximaal twee locaties in tien jaar tijd gerealiseerd worden en flexwoningen gedeeld ingezet kunnen worden voor zowel statushouders als eigen inwoners (bijvoorbeeld starters of spoedzoekers), via samenwerking met corporaties en marktpartijen. Dit ondersteunt niet alleen integratie, maar draagt ook bij aan een bredere woningbouwoplossing voor Someren.

Met deze aanpak combineert de Gemeenschapslijst solidariteit met realistische keuzes; opvang waar dat kan met draagvlak en duidelijke voorwaarden, zonder overbelasting van voorzieningen of kernen en met behoud van leefbaarheid in onze dorpen.

Zo blijft Someren een gemeente waar we omzien naar elkaar — menselijk, beheersbaar en passend bij onze schaal.

Concreet

Heldere randvoorwaarden en participatie vooraf

• Vastleggen dat besluiten over asielopvang altijd voorafgaan door een zorgvuldig participatietraject met inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties.
• Ontwikkelen van een vast participatieprotocol voor opvangvraagstukken (tijdlijn, communicatie, invloed inwoners, terugkoppeling).
• Garanderen dat besluitvorming over opvanglocaties een raadsbevoegdheid blijft en niet is gedelegeerd aan het college.
• Inwoners tijdig informeren over mogelijke scenario’s, randvoorwaarden en alternatieven, met duidelijke uitleg over wat wel en niet beïnvloedbaar is.

Tijdelijke opvang alleen onder strikte voorwaarden

• Tijdelijke (nood)opvang alleen overwegen wanneer aantoonbaar wordt voldaan aan:
  • Lokaal draagvlak;
  • Veiligheid;
  • Dagbesteding en onderwijs;
  • Bereikbaarheid;
  • Integratiebegeleiding;
  • Sluitende financiële dekking.
• Voor elke mogelijke opvanglocatie vooraf een integraal afwegingskader opstellen waarin bovenstaande punten expliciet zijn uitgewerkt.
• Voorkeur geven aan regionale oplossingen, inclusief de mogelijkheid van financiële bijdragen aan opvang elders in de regio.
• Geen besluit over tijdelijke opvang nemen voordat participatie is afgerond en de raad over de resultaten beschikt.

Geen structureel AZC in Someren

• Vastleggen in beleid dat structurele of duurzame opvang (AZC) niet past bij de schaal en draagkracht van Someren.
• Dit standpunt actief uitdragen in regionale overleggen en richting provincie en Rijk.
• Alternatieven blijven verkennen die wél passen bij een kleinschalige, tijdelijke en beheersbare aanpak als de wet daarom vraagt.

 

Flexwoningen als alternatief voor voorrang statushouders

• Ontwikkelen van een concreet uitvoeringsplan voor tijdelijke flexwoningen (looptijd circa 10 jaar).
• Statushouders primair huisvesten in flexwoningen, tenzij persoonlijke omstandigheden dit onmogelijk maken.
• Gefaseerd afbouwen van voorrang op reguliere sociale huur zodra flexwoningen beschikbaar zijn.
• Statushouders daarna gelijk behandelen aan andere woningzoekenden met plaatsing op de wachtlijst.
• Flexwoningen realiseren in samenwerking met woningcorporaties en marktpartijen, met mogelijkheid tot gemengd gebruik (ook voor eigen inwoners).

Kleinschalige en evenwichtige spreiding

• Huisvesting van statushouders verdelen naar rato van de grootte van de kernen.
• Maximaal twee flexwoonlocaties in de komende tien jaar.
• Per locatie maximaal circa 20 woningen om mini-samenlevingen te voorkomen.
• Locaties kiezen op strategische gronden die tijdelijk beschikbaar zijn, met tijdelijke vergunningen.
• Bij locatiekeuze altijd aandacht voor bereikbaarheid, leefbaarheid en integratiemogelijkheden.