Leefbaarheid en voorzieningen
De Gemeenschapslijst ziet leefbaarheid als het fundament van elke kern in Someren. Leefbaarheid gaat verder dan alleen prettig wonen: het betekent kunnen deelnemen aan het dorpsleven, elkaar ontmoeten, verenigingen die bloeien en voorzieningen die dichtbij en goed bereikbaar zijn. Het betekent dat onze kernen vitaal blijven, dat kinderen in hun eigen dorp naar school kunnen, dat ouderen zich gezien en ondersteund voelen en dat iedereen mogelijkheden heeft om actief bij te dragen aan zijn of haar gemeenschap.
Onze visie is helder: Someren moet geen verzameling slaapdorpen worden, maar levendige dorpen waar mensen wonen én leven. Dat is geen vanzelfsprekendheid. Demografische ontwikkelingen, druk op voorzieningen, teruglopende vrijwilligerscapaciteit en veranderende woonbehoeften vragen om bewuste keuzes. De Gemeenschapslijst kiest daarom voor een koers waarin voorzieningen, verenigingen, wonen en betrokkenheid elkaar versterken.
Voorzieningen dicht bij mensen: de ruggengraat van leefbaarheid
Elke kern in Someren heeft een eigen identiteit — en die identiteit hangt nauw samen met de voorzieningen die er aanwezig zijn. Een dorp zonder voorzieningen verliest zijn sociale hart. Om leefbaarheid te waarborgen, vinden wij het essentieel dat in elke kern basale voorzieningen beschikbaar blijven. Dat betekent onder andere:
- Een school als plek waar kinderen kunnen opgroeien in hun eigen omgeving.
- Een gemeenschapshuis, voorzien van de nodige faciliteiten, als ontmoetingsplek voor jong en oud, verenigingen en activiteiten.
- Zorgvoorzieningen en bij voorkeur een huisarts, zodat inwoners laagdrempelig terechtkunnen voor ondersteuning.
- Ruimte voor initiatieven van inwoners, omdat leefbaarheid niet alleen door de gemeente wordt gemaakt, maar vooral door mensen zelf.
Deze visie sluit aan bij wat we eerder al constateerden: leefbaarheid is breder dan woningbouw alleen; het is de optelsom van voorzieningen, sociale cohesie en een diversiteit aan inwoners.
De Gemeenschapslijst blijft zich inzetten voor het behoud van deze voorzieningen. Waar druk dreigt op scholen, scholenclusters of zorgaanbieders, zoeken we samen met betrokken partijen naar oplossingen die toekomstbestendig zijn en passen bij de schaal van onze kernen. We willen dat voorzieningen niet alleen overleven, maar bloeien.
Woningbouw, lokale energie en initiatieven als motor voor levendige kernen
Een dorp blijft alleen levendig als er voldoende inwoners zijn om scholen, sportclubs, verenigingen en voorzieningen draaiende te houden. Daarom vinden we het belangrijk dat er structureel woningbouwperspectief is in al onze kernen. Niet alleen in de hoofdkern Someren-Dorp, maar ook in Someren-Eind, Someren-Heide en Lierop.
Dit sluit aan bij eerdere constateringen dat met name de kleine kernen onder druk stonden doordat er jarenlang te weinig was gebouwd en jongeren gedwongen raakten hun dorp te verlaten. En een dorp dat niet kan groeien, verliest op termijn zijn voorzieningen. Een dorp dat wel kan groeien, behoudt zijn karakter én toekomstbestendigheid.
Leefbaarheid ontstaat niet alleen door gemeentelijke investeringen. Ze ontstaat vooral door inwoners die iets neerzetten voor elkaar: een festival, een buurtproject, een vereniging, of een lokaal initiatief voor zorg, ontmoeting of recreatie. De Gemeenschapslijst wil deze lokale energie stimuleren en faciliteren.
We vinden het belangrijk dat inwoners zich gehoord en gesteund voelen. Daarom zetten we in op heldere communicatie, korte lijnen tussen gemeente en dorps- en wijkraden en ruimte voor experimenten of pilots wanneer inwoners met innovatieve ideeën komen.
Lokale initiatieven vergroten niet alleen de levendigheid, maar versterken ook de verbondenheid tussen mensen.
Verenigingen als sociale motor: groeien én samenwerken
Someren heeft een rijk verenigingsleven dat uniek is voor een gemeente van deze omvang. Sportverenigingen, cultuurverenigingen, muziekgezelschappen, jeugdorganisaties en sociale clubs vormen samen het cement van onze gemeenschap. Zonder verenigingen geen levendige kernen.
Wij vinden dat stichtingen en verenigingen moeten kunnen blijven groeien. Dat betekent dat er voldoende ruimte moet zijn om te trainen, samen te komen en evenementen te organiseren. De gemeente moet waar mogelijk ondersteunen met accommodatiebeleid, subsidies, onderhoud en praktische hulp.
Daarnaast moedigen wij samenwerking tussen verenigingen aan — zowel binnen een kern als tussen de verschillende dorpen. Samenwerking betekent niet fuseren, maar elkaars krachten benutten: gedeelde faciliteiten, gezamenlijke activiteiten, afstemming van agenda’s, lokale verbindingen tussen jeugd- en sportclubs, culturele samenwerking of praktische organisatie bij grotere evenementen.
Deze samenwerking versterkt het verenigingsleven als geheel en draagt bij aan een gezonde toekomst van onze dorpen. Bovendien vergroot het de kwaliteit en diversiteit van het aanbod, waardoor inwoners meer mogelijkheden houden om actief en betrokken te blijven.
Concreet
- In de uitbreidingsstrategie per kern iedere vier jaar vaststellen wat de stand van zaken is van het voorzieningenniveau, wat de (sociaal-maatschappelijke en financiële) druk op voorzieningen is, wat er aan voorzieningen mogelijk nodig is de komende jaren en welke rol de gemeente daarin pakt.
- Op de middellange termijn inzetten op basisvoorzieningen (vast te leggen in de uitbreidingsstrategie) in iedere kern, bestaande uit:
- Een toekomstbestendige basisschool in de kleine kernen, multifunctioneel ingericht voor optimaal ruimtegebruik.
- Voldoende ruimte voor basisscholen in Someren-Dorp, waarbij het aantal leerlingen en benodigde aantal vierkante meters per leerling het uitgangspunt vormen voor nieuwe schoolgebouwen (en scholen). Daarbij moet worden ingezet op optimaal gebruik van bestaande toekomstbestendige schoolgebouwen.
- Zorgvoorzieningen, basale eerstelijnszorg en een huisarts in iedere kern zodat zorg voor jong en oud toegankelijk en beschikbaar blijft.
- Ruimte voor initiatieven van inwoners met passende ondersteuning en begrijpelijke regelgeving.
- Een actieve rol van de gemeente om bovenstaande voorzieningen mogelijk te maken, met daarbij een duidelijk kader over de rol van de gemeente (actief sturend/faciliterend/aanjagend) gekoppeld aan de (in basis) aard van de voorziening (commercieel/maatschappelijk).
- Voor het ondersteunen van lokale initiatieven zetten we in op:
- Heldere communicatie,
- Korte lijnen tussen gemeente en dorps- en wijkraden,
- Ondersteuning bij vergunningen of praktische hulp,
- En ruimte voor experimenten of pilots wanneer inwoners met innovatieve ideeën komen.
- Bovenstaande uitgangspunten worden vastgelegd in de voorzieningenvisie.
- Voldoende (fysieke) ruimte voor verenigingen en passende financiële ondersteuning bij groeivragen, de gemeente moet waar mogelijk ondersteunen met accommodatiebeleid, subsidies, onderhoud en praktische hulp.
- Samenwerking betekent niet fuseren, maar elkaars krachten benutten: gedeelde faciliteiten, gezamenlijke activiteiten, afstemming van agenda’s, lokale verbindingen tussen jeugd- en sportclubs, culturele samenwerking, of praktische organisatie bij grotere evenementen, waarbij de gemeente middels ‘’makelaars’’ kan faciliteren maar dit bij voorkeur overlaat aan verenigingen en initiatieven zelf.
- Verenigingen en vrijwilligers ondersteunen bij de groeiende berg aan landelijke regelgeving met begeleiding, waarbij ‘’makelaars’’ een passend rol kunnen hebben.