De woningnood blijft groot, ondanks recente plannen en gerealiseerde projecten. Daarom moet de gemeente de komende jaren op meerdere fronten blijven handelen. De Gemeenschapslijst zet in op een evenwichtige woningmix, betaalbaarheid, betere doorstroming en ruimte voor inwoners om zelf te bouwen.                                                                    

De druk op de woningmarkt is overal voelbaar: starters vinden moeilijk een woning, gezinnen zoeken betaalbare doorgroeimogelijkheden, senioren willen levensloopbestendige woningen en alleenstaanden hebben weinig kans. Volkshuisvesting zien wij daarom als een kerntaak van de gemeente—wonen is een basisvoorwaarde voor een sterke en sociale gemeenschap.

Structurele voortgang vraagt om voldoende bestuurlijke en ambtelijke capaciteit. Woningbouw is niet alleen belangrijk voor leefbaarheid, maar ook een investering in de toekomst van Someren.

Voldoende en passende woningen

We zetten in op een structureel hogere woningbouwproductie, met nadruk op betaalbare koop, sociale huur en een evenwichtige mix van woningtypen. Vooral starters‑ en seniorenwoningen zijn essentieel voor doorstroming, zodat inwoners in elke levensfase in Someren kunnen blijven wonen.                                                                                            We bouwen naar behoefte. Iedere twee jaar wordt, samen met de werkgroepen wonen, de woningbehoefte per kern geactualiseerd. Jaarlijks vindt bovendien een behoeftepeiling plaats met dorps‑ en wijkraden. Zo houden we zicht op de vraag en borgen we dat eigen inwoners voldoende kansen houden.

Sociale woningbouw en nieuwe woonoplossingen

Sociale huur moet evenwichtig over alle kernen worden verspreid. Het mag zich niet concentreren in één plan, maar moet onderdeel zijn van grotere projecten. Hiervoor werken we nauw samen met woningcorporaties.                                                                           Voor specifieke doelgroepen zetten we in op tijdelijke flexwoningen. Deze bieden snel onderdak aan starters, spoedzoekers, alleenstaanden en statushouders, zonder de druk op de bestaande sociale voorraad te verhogen. Flexwoningen zijn verplaatsbaar en locaties blijven tijdelijk, waardoor dit een duurzame én flexibele oplossing vormt.

We bieden ruimte aan vernieuwende woonvormen wanneer daar vraag naar is: tiny houses, collectieve wooninitiatieven, hofjes voor senioren, geclusterde woonvormen, (pre)mantelzorgwoningen en tijdelijke of flexibele woonruimte. CPO‑projecten verdienen actieve ondersteuning en bij voorkeur een plek in minimaal één uitbreidingsplan per kern. De gemeente stelt zich faciliterend op, stuurt actief waar vraag is en werkt nauw samen met werkgroepen wonen en inwoners.

Zorgvuldig omgaan met ruimte en leefomgeving

We kiezen voor een balans tussen inbreiding en uitbreiding. Inbreiding krijgt voorrang waar dat de leefbaarheid niet aantast. Voorzieningen moeten met de groei meegroeien; daarom reserveren we ruimte voor maatschappelijke functies in nieuwe plannen.

Nieuwe woonwijken worden duurzaam ingericht, met aandacht voor klimaatadaptatie, groen, verkeersveiligheid, parkeren en nabijheid van voorzieningen. Parkeerplaatsen worden waar mogelijk groen uitgevoerd. Uitbreiding van kernen gebeurt gefaseerd, met behoud van het dorpse karakter en ruimte voor natuur, zorg en onderwijs. Waar passend onderzoeken we mogelijkheden voor bouwen in de hoogte.

Woningbouwversnelling: sterkere gemeentelijke organisatie en procedures

Een ambitieus woonbeleid vraagt om uitvoeringskracht. Daarom investeren we in uitbreiding van capaciteit op ruimtelijke ordening, volkshuisvesting en projectmanagement. Duidelijke prioritering blijft noodzakelijk: niet alles kan tegelijk. Jaarlijks stellen we een woningbouwprogrammering vast met prioritaire projecten.

Voor specialistische kennis reserveren we een incidenteel budget, te dekken uit de algemene reserve of het grondbedrijf. Tijdelijke expertise wordt gericht ingezet, maar kennis wordt zoveel mogelijk intern geborgd. Ook richten we een vast woningbouwteam in, beperken we wisselingen van dossierhouders en versterken we kennisdeling. Someren moet actiever gebruikmaken van regionale samenwerking (MRE, Peelgebieden, buurgemeenten), bijvoorbeeld voor gezamenlijke inhuur of ondersteuning bij grote uitbreidingslocaties.

Voor versnelling sturen we op: parallel werken i.p.v. volgordelijk door het doen van gelijktijdige onderzoeken (milieu, verkeer, stikstof, participatie), vroege integrale overleggen tussen gemeente en ontwikkelaars en inwoners, maar ook binnen de eigen verschillende teams. Maar ook door te werken met vaste formats, startgesprekken en checklists, een snelle kansrijk/niet‑kansrijk‑beoordeling en duidelijke kaders om stilstand te voorkomen. Daarnaast benutten we juridische instrumenten zoals BOPA’s, gefaseerde planvorming en minder rechtsbeschermingsrondes via betere participatie vooraf. Goede participatie versnelt, slechte vertraagt. Daarom werken we met kleine gebiedssessies, heldere verwachtingen en consequente communicatie. Dit verkleint bezwaar‑ en beroepsprocedures.

De gemeente neemt actief regie op wonen en volkshuisvesting door intensieve samenwerking met corporaties, ontwikkelaars, zorginstellingen, dorps‑ en wijkraden en inwoners.We voeren ieder kwartaal overleg met dorps‑ en wijkraden en werkgroepen wonen. Minimaal een maandelijks overleg met (markt)partijen, partners en ontwikkelaars over de voortgang van plannen houden lijnen kort en lossen knelpunten tijdig op. Meerjarige prestatieafspraken moeten de voorspelbaarheid van het aantal te bouwen woningen en snelheid verder vergroten.

Lokale uitwerkingen

Someren-Dorp

In Someren-Dorp liggen kansen voor inbreiding, met name rond het Wilhelminaplein. Deze plannen moeten daadwerkelijk tot uitvoering komen. De gemeente investeert in het openbaar gebied; de ontwikkeling van panden ligt primair bij eigenaren en ontwikkelaars.

De voormalige Varendonck LTS-locatie en de Brigantijn zijn belangrijke inbreidingslocaties. Voor de Varendoncklocatie moet planontwikkeling starten. Deze plek leent zich voor een combinatie van wonen, zorg en bedrijvigheid, met mogelijkheden voor bouwen in de hoogte binnen de schaal van het centrum. Ook een mogelijke verplaatsing van de tennisbanen kan kansen bieden.

Uitbreiding richt zich vooral op Someren-Noord. Hier krijgen woningbouw, CPO, zelfbouw en voorzieningen een prominente plaats, met een mix van huur- en koopwoningen voor diverse doelgroepen. Een voorzieningenvisie geeft hierbij heldere kaders.

Someren-Eind

Someren-Eind beschikt over voldoende bouwplannen; uitvoering heeft prioriteit, maar ook het in de verdere toekomst perspectief houden voor ontwikkeling. Inbreidingslocaties kunnen snel worden benut. De Goede Vaart nadert volledige realisatie. Voor uitbreiding moet nadrukkelijk ruimte worden gegeven aan CPO, zodat starters zich kunnen vestigen. Groei is nodig om voorzieningen zoals de buurtsuper, huisarts, De Einder en verenigingen toekomstbestendig te houden.

Lierop

Met Lierop-Zuid ligt er een groot uitbreidingsplan klaar; uitvoering is cruciaal. Inbreiding is mogelijk op de locatie Van Oosterhout. Voor de langere termijn bieden ’t Alfort en het trapveldje kansen. Door verplaatsing van het trapveldje en combinatie met speel- en beweegvoorzieningen ontstaat ruimte voor seniorenwoningen nabij het centrum.

Rond Lierop zijn strategische uitbreidingslocaties aanwezig. Een geluidsscherm creëert extra mogelijkheden, onder meer aan de Wertstraat. Ook voorzieningen, zoals huisartsenzorg, moeten meegroeien. Aan de oostzijde liggen toekomstige kansen voor woningbouw én mogelijke verkeersontlasting via een rondweg.

Someren-Heide

Na realisatie van de plannen rond de kerk zijn de inbreidingsmogelijkheden beperkt. De focus ligt daarom op uitbreidingslocaties. Planvorming moet hier een impuls krijgen. Daarbij moet de focus op de Groeneweg, Ploegstraat en Eggendreef komen te liggen. De woningbouw in Someren-Heide moet komende twee jaar een snelle herstart en de daarbij behorende prioriteit krijgen.

Bouwen in het buitengebied

Ook in het buitengebied liggen kansen voor woningbouw, mits dit zorgvuldig en geordend gebeurt. Geen versnippering, maar bouwen rond bestaande bebouwingsconcentraties en binnen lokaal en provinciaal beleid. Woningbouw moet geclusterd plaatsvinden en mag niet ten koste gaan van ontwikkelruimte, agrariërs en natuur.

Stoppende agrariërs moeten de mogelijkheid krijgen om – na sloop van bedrijfsgebouwen – te investeren in passende woningbouw op eigen grond. Dit biedt perspectief voor agrarische ondernemers en voorkomt leegstand en verpaupering.

Daarnaast wil de Gemeenschapslijst meewerken aan het afronden van lopende initiatieven op basis van de voormalige Ruimte‑voor‑Ruimte‑regeling. Voor inwoners die al een principeverzoek hebben ingediend, blijft de gemeente mogelijkheden bieden om hun plan alsnog tot uitvoering te brengen, binnen de huidige wettelijke en provinciale kaders. Het gaat nadrukkelijk om bestaande aanvragen; de regeling wordt niet opnieuw opengesteld. Hiermee bieden we duidelijkheid en rechtszekerheid aan initiatiefnemers.

Tegelijkertijd wil de Gemeenschapslijst vervolg geven aan een eigen maatwerkregeling als alternatief voor Ruimte‑voor‑Ruimte. Deze regeling richt zich op zorgvuldig geclusterde woningbouw bij beëindigende agrarische bedrijven of herontwikkellocaties, waarbij ruimtelijke kwaliteit, landschappelijke inpassing en duurzaamheid centraal staan. Met zo’n maatwerkregeling blijft er perspectief voor passende woningbouw in het buitengebied, zonder terug te vallen op oude generieke regelingen. Zo stimuleren we vernieuwing en vitaliteit in het buitengebied, binnen duidelijke kaders en met oog voor de omgeving.

Concreet

Programmering & woningmix

• Jaarlijkse woningbouwprogrammering waarin projecten geprioriteerd worden en realistisch ingepland.
• Tweejaarlijkse evaluatie woningbehoefte per kern met werkgroepen wonen.
• Jaarlijkse behoeftepeiling wonen in samenwerking met dorps- en wijkraden.
• Meerjarige prestatieafspraken met corporaties en ontwikkelaars vastleggen op jaarlijkse ‘’Woontop’’.
• Invoeren lokale startersregeling (prijsplafond + zelfbewoningsplicht) om betaalbaarheid te waarborgen.
• Jaarlijkse openbare woningbouwmonitor (dashboard met aantallen, typen, voortgang).
• Pilot met een verhuiscoach voor senioren.

Sociale woningbouw, nieuwe woonvormen, CPO & flexwoningen

• Actief aanwijzen semipermanente flexwoninglocaties na (haalbaarheids)onderzoek.
• Flexwoningen voor starters, spoedzoekers, alleenstaanden en de huisvesting van statushouders.
• Gefaseerde afbouw voorrang statushouders zodra flexwoningen beschikbaar zijn.
• Opstellen flexwoningenstrategie (aantal, locaties, doelgroep verdeling) en regionale flexwoningpool waarin flexwoningen na een aantal jaar verplaatst/gedeeld kunnen worden.
• Minimaal ruimte voor één CPO-project bij uitbreidingsplannen per kern.
• Instellen CPO-coördinator binnen woningbouwteam.
• Startpakket CPO (grondprijsindicatie, formats, procesbegeleiding).
• Snelle toets (“CPO-check”) binnen 6 weken.
• Experiment met erfpacht of korting op plankosten voor CPO.

Organisatie & versnelling

• Structurele uitbreiding ambtelijke capaciteit RO/volkshuisvesting/projectmanagement met structurele investering van minimaal €400.000,-.
• Vast woningbouwteam met projectleiders en duidelijke aanspreekpunten voor ontwikkelaars en inwoners.
• Incidenteel budget voor specialistische expertise, jaarlijkse te dekken uit de algemene reserve vrij aanwendbaar en de reserve grondbedrijf.
• Parallel werken (benodigde onderzoeken tegelijk doen) voor snellere procedures.
• Ambtelijke startgesprekken + checklists en daarbij onderzoeken invoering fast lane voor kansrijke plannen.
• Kwartaaloverleg dorpsraden/werkgroepen wonen.
• Maandelijks fysiek ontwikkelaarsoverleg tussen gemeente, ontwikkelaars en woningbouwcorporaties.
• Betere regionale samenwerking en benutten ambtelijke capaciteit en expertise(MRE/Peel).
• Jaarlijkse capaciteitsplanning woningbouw waaruit duidelijk wordt of de gemeente de capaciteit heeft om gemaakte plannen uit te voeren.